STEL-AVIVO

JARKUNVENO DE ISAE

Dudeko da interesatoj pri sciencaj aferoj, inter ili 6 ISAE-anoj, ĉeestis vendrede, la 28-an de julio, la laŭstatutan dumkongresan jarkunvenon de Internacia Scienca Asocio Esperantista (ISAE). La prezidanta raporto informis pri la rezulto de la komencjara balotado: elektiĝis por la nova ISAE-estraro prof. Eichner (Aŭstrio), prof. Haszpra (Hungario), s-ro Sugano (Japanio), d-ro Weichert (Svedio) kaj prof. Sachs (Germanio) - la lastnomita samtempe estis elektata ISAE-prezidanto. Tute internacia estraro do respondecas por la asociaj aktivecoj dum la trijara estrarperiodo por 2000, 2001 kaj 2002.

ISAE en kiu asocio unuiĝas fakuloj kaj interesiĝantoj pri sciencaj aferoj, celas la disvastigadon de la Internacia Lingvo en ĉiujn sciencajn kaj teĥnikajn sferojn. Al tiu celo servas ankaŭ la asocia organo “Scienca Revuo”, kiu peras sciadon pere de originalaj artikoloj kaj aliaj sciindaĵoj el la vasta mondo de scienco.

Estas projektita la eldono de prifakaj kompendioj kiel kromkajeroj al Scienca Revuo por subteni la instruadon de studentoj, ekz. kadre de Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) San Marino. Per pligrandigo de la delegita reto de ISAE kaj reaktivigo de la statutaj ebloj por krei landajn filiojn kaj fakajn sekciojn, ISAE celas pli efikan sciencan laboron. La nova estraro ankaŭ alstrebas kunlaboron en terminologio, ekz. kadre de la regule en Prago okazanta Kolokvo pri Apliko de Esperanto en Scienco kaj Tekniko (KAEST), same kiel pli da faka interŝanĝo kun la Universala Medicina Esperanto-Asocio (UMEA).

(k. n. 258)

LA TUTA MONDO

AŬDAS NIN

ILERA, la Internacia Ligo de Esperanto-radio-amatoroj, havas amatoran radio-stacion en ĉambro 1823 de tiu ĉi hotelo (Dan Panorama!). Grandan antenon ni starigis sur la tegmento. Ĝi estas tre efika, tiel ke ni jam atingis radio-amatorojn en ĉiuj kontinentoj. Ni atingis multajn landojn. Inter ili estis i.a. Brazilio, Usono, Aruba-insuloj, Ĉinio, Japanio, Kubo, kaj ĉiuj landoj de Eŭropo. Eĉ la Antarktikon ni kontaktis kaj tien informis, ke Esperanto vivas kaj bone funkcias. Entute ĝis hieraŭ ni kontaktis pli ol 1700 staciojn, inter ili diversajn en Esperanto.

Krom mikrofonon kaj morso-klavon ni ankaŭ uzas komputilon por skribaj komunikoj simile kiel en interreto.

Post la kongreso ĉiu partnero ricevos nian konfirmkarton kiel memorigilon, memkompreneble presitan en Esperanto.

(k. n. 322)

Jarĉefkunveno de IKEF

La 28-an de julio en la Ĝenerala Kunveno (jarĉefkunveno) de IKEF (Internacia Komerca kaj Ekonomia Fakgrupo) 20 ĉeestintoj (15 membroj, 5 interesitoj) aŭskultis kaj akceptis la raporton pri la agado de IKEF en 1999 de prezidanto Franz Josef BRAUN kaj la financan raporton de la financa konsilanto Roland ROTSAERT. La jaro 1999 estis sukcesa: la nombro de membroj plialtiĝis de 136 al 149; la enspezoj estis pli altaj ol la elspezoj; la eldono de “INKOTERMOJ 2000” (esperantigo de “INCOTERMS 2000” de la Internacia Komerca Ĉambro en Parizo) estis laŭplane realigita por ĉi tiu kongreso (havebla en la libroservo); nova retpaĝaro (www.ikef.org) estis establita, kaj ĝenerale la aktivecoj plialtiĝis.

En la elektoj al la estraro estis reelektitaj prezidanto Braun kaj la estraranoj d-ro Rainer Kurz (Germanio) kaj s-ro WANG Tianyi (Ĉinio), de kiuj la dujara oficperiodo finiĝos ĉi- monate. Ĉefa temo en la diskutado estis la estonta terminara laboro. Oni decidis, ke la “Laborplano 1998-2000” establita kaj akceptita en 1998 en Montpeliero kadre de la UEA-kampanjo 2000 por internacia lingva ordo, estos daŭrigata je pliaj 3 jaroj, do ĝis 2003.

(k. n. 786)

JURISTOJ KUNSIDIS

La 27-an de julio, je la 17h15 kunsidis 12 membroj de la Esperanta Jura Asocio (EJA), prezidate de la prezidanto de la Asocio s-ro Kep Enderby. Post disdono de la lasta numero de la revuo “Jura Tribuno Internacia”, oni elstarigis la taŭgecon de la revuo kaj la bonan laboron de ĝia redaktoro s-ro Jose Maria Rodriguez. Pro neĉeesto de la sekretario, oni ne povis raporti pri la laboro farita dum la jaro. Kelkaj interesaj proponoj aperis, inter ili tiu de advokato s-ro Faria de Bastos el Portugalio pri starigo de reto de advokatejoj en la Eŭropa Unio, pri verkado de artikoloj en la revuo pri diverslandaj sistemoj pri civila kaj krima juroj, kaj pri la studo de ebleco ke nia asocio aliĝu al la Internacia Jura Asocio.

(k. n. 136)

ZAGREBO INVITAS

Ni invitas vin al la prezento de la 86-a UK okazonta en Zagreb, lundon , la 31-an de julio, je la 11h30 enla salono Lapenna.

La kongresa temo:

KULTURO DE DIALOGO - DIALOGO INTER KULTUROJ

LA KONGRESEJOJ

Dum la Universala Kongreso en Zagreb la kongreso okazos en du ejoj: La koncertejo “Vatroslav Lisinski” kaj Fakultato de Elektroniko kaj Informatiko, nomata FER.Ambaŭ ejoj troviĝas en la sama strato, ilin dividas la urbodomo de Zagreb. La ejoj estos kunligitaj per busetoj. La koncertejo “Vatroslav Lisinski” en sia ĉefa salono povas akcepti 2000 personojn. La kongresanoj kiuj aliĝos post la unuaj 2000 spektos la malfermon en apudaj salonoj apud la ĉefsalono. Ni invitas vin ĉiujn al frua aliĝo kaj dankas pro komprenemo.

Bonvolu ĉe la zagreba giĉeto preni kroman prospekton pri Zagreb por viaj geamikoj!

OPINIOJ PRI LA TEATRAĴO EL LA PUBLIKO

Honore al la gastiganta lando, zagreba aktorino Vida Jerman surscenigis “La Poto”-n de Ŝalom Alejĥem, kunlabore kun aktoro Ranko Stojiĉ. Granda investo de energio, granda profesia engaĝiĝo, digna atento al la hebrea kulturo.

Ni petis komentojn de la publiko.

• Mi ŝatus vidi pli fortan aktivecon de la rabeno.

• Mi preferus ke Vida ne tenu la saman kreŝĉendon dum la tuta spektaklo.

• Vida estas unika.

• Mi ne komprenis la teatraĵon, mankis al mi kultura fono.

• Mi konsilus pli bonan redaktadon de la teatra broŝuro.

PERDITA KAJ RETROVITA

Multaj el ni perdis ie survoje dum la jaroj la veran celon de nia agado. Vendrede, ni povis retrovi ĝin. Atilio Orellana Rojas prelegis pri la projekto “Indiĝenaj Dialogoj” - fluo de libera, rekta komunikado inter la indiĝenaj popoloj.

La projekto celas uzi Esperanton kaj la interreton, kiel ilon de rekta komunikado inter la homgrupoj kiuj plej bezonas kaj mankas ĝin. Ili nun havas problemojn komuniki eĉ en siaj propraj landoj, kaj kun la najbaraj indiĝenaj popoloj. Tia propono, tutmonda komunikado kun la aliaj popoloj kun similaj problemoj ŝajnas esti eĉ pli utopia ol nia “fina venko”, tamen estas la vera realigo de la celoj de Esperanto. Se jam post la du unuaj kursoj povas esti rekta komunikado inter kontaktpersonoj de Tlingita (Alasko), ŝora, Samea kaj Komia (Rusio), Mapuĉa (Ĉilio) kaj Majaa (Gvatemalo), Brunka kaj Bribria (Kostariko), Batva (Ruando), Manipura, Ho, Bodo kaj Garasia (Barato), Papua (Novgineo), Tamang (Nepalo), Tamaŝeka (Burkino, Niegero kaj Ma"ritanio), Berbera (Maroko) tio estas admirinda komenco.

(k. n. 403)

KUNVENO DE AERA

En la salono Maschler, la 30-an de julio okazis kunveno de AERA (radio-a"skultantoj), al kiu partoprenis kaj radio-a"skultantoj kaj la redaktoroj de pluraj radio-stacioj kiuj sian programon elsendas en Esperanto. La kunvenon prezidis s-ino Barbara Pietrzak, la redaktorino de Pola radio. Kvankam la Radio Varsovo elsendas jam 41 jarojn, Ĉina Radio Internacia - 35 jarojn, Radio Havano - 12 jarojn - estis interese a"di, ke elsendas anka" Radio Bratislavo, Radio Vieno, Radio Romo, Radio Koreio ... kaj ke radio elsendoj en la Internacia Lingvo estas a"skulteblaj je alia flanko de la mondo. Tamen, por ke ĝi fariĝu pli a"debla kaj vere internacia, la programo devas orientiĝi al interreto.

S-ino Pietrzak deziris substreki rolon de la elsendoj kaj a"skultantoj, des pli ĉar la Pola Radio intencas de tempo al tempo enkonduki novajn rubrikojn, bazitajn je proponoj kaj reago de a"skultantoj.

Inter la berlina kaj tel-aviva kongresoj, pere de Pola Radio estis starigita elsendo pri NATO kaj la E"ropa Unio (kiuj estis dediÊitaj al tiamaj okazintaĵoj en E"ropo kaj Pollando).

Samtiel estis enkondukita religia (precipe katolika) rubriko kaj samtiel unufoje monate literatura rubriko, kaj oni eÊ planas enkonduki porinfanan rubrikon.

Inter la geredaktoroj de radio stacioj kiuj elsendas en Esperanto, estas interŝanĝitaj spertoj, kaj estis dirite, se la radio-programo estus en interreto a" elsendata per satelito, tiam estus kontentiga a"skultado kaj reagoj de la a"skultantoj.

(k. n. 670)

POŜTISTOJ

La 30-an de julio okazis la ĉefkunveno de IPTEA (Internacia Poŝtista kaj Telekomunikista Esperanto-Asocio), kiun prezidis prez. Veikko Maki-Luopa el Finnlando (k.n. 1171).

Li prelegis pri la plej nova telekomunikada servo t.n. INTERNET (Interreto), kiu ekfunkciis komence en Usono en 1969 fare de la tiea Ministerio pri Defendo. Hodiaŭ ĉiun kvinan sekundon al la Interreto estas aligita nova komputero, do pli ol 6 milionojn jare.

La komputero estos alligita al la telefonreto per modemo, kiu transformas la digitalajn signalojn de la komputero en la analogajn voĉsignalojn por la telefonreto kaj male. Antaŭ la transmisiotan mesaĝon oni devas skribi por la adreso ”www. NOMO.XYZ (=landliteroj)”. La tri unuaj literoj “www” signifas “World Wide Web” (Monda Vasta Ondaro = MOVO). En Esperanto oni povus skribi ankaŭ Tut-Tera Teksaĵo = TTT, diris Leif Holmlund el Svedio.

Per Interreto oni povas telekomuniki ne nur tekstojn kaj bildojn, sed ankaŭ aŭskulti muzikon kaj rigardi TV-programojn. Oni povas “foliumi” aŭ “surfadi” retpaĝojn, faritajn de diversaj gazetoj, TV-kanaloj, entreprenoj, lernejoj, aŭ ordinaraj homoj.

Kolektanto de uzitaj telefonkartoj el Slovakio proponis al la IPTEA, aldoni al la filatelo novan branĉon kiu povus esti nomata “telefonkart-kolektado”. ŝi jam prezentis multajn tiajn kartojn kun belaj fotoj kaj desegnaĵoj.

Veikko Maki-Luopa (k.n. 1171)

JARKUNVENO

DE NEFUMANTOJ

En la salono Maschler, la 30-an de julio 2000, okazis Jarkunveno de nefumantoj - TADEN, kun 20 partoprenantoj.

La prezidanto kaj redaktoro de “Puraj Pulmoj”, s-ro Jan BEMELMANS, donis la ĝeneralajn informojn: kio estas TADEN, kio estas ĝia agadkampo kaj informis pri evoluo de scioj kontraŭ fumado kaj fumismo, sed ankaŭ pri kuracado de kancero kaj aliaj malsanoj. Lige kun fumado li alvokis la ĉeestantojn se eble el diversaj landoj fariĝi membroj kaj estraranoj. Estis sugestite, ke en la kongresa regularo aperu artikolo pri nefumado en la kongresejo. La estraro ricevis salutleterojn, inter kiuj de Marjorie Boulton, en kiu ŝi donas sian starpunkton pri la agado de la estraro.

(k. n. 670)

Ja sonis kritiko al tiuj kiuj kontra" la reguloj fumĝenis tiujn kiuj estas malimunaj. Sed anka" dankon pro la interveno de KKS kaj la kongresa kuriero.

(k. n. 181)

KUNVENO DE LIBE

La kunvenon de LIBE, okazintan la 30-an de julio inter la 16h15 kaj 17h00 ĉeestis 16 kongresanoj, inter kiuj 8 vidhandikapitoj, el 7 landoj. Prezidis Jan Bemelmans (NL). Post voĉa sinprezento de la ĉeestantoj, li skizis la funkciadon de LIBE (1954, post UBO/UABE). La Jarlibro de UEA informas pri ĝi inter aliĝintaj Fakaj Asocioj. Kontentigas la kongresa materialo en adaptitaj formoj (Oni laŭdas la tujan ricevon de la brajla programo). krom la specifa sinprezento, blinduloj bezonas pli da priskriboj dum ekskursoj.

Eva Bojaĝieva mallonge prezentas la 66-an Internacian Kongreson de Blindaj Esperantistoj en Plovdiv (BG, 5-12 aŭg.).

Grava sciigo rilatas la forpason de la kasisto/ redaktoro de LIBE, Jan Verheule, lastjare.

Rekte tuŝas la partoprenantojn la evoluo pri la decido ke vidhandikapulo sen akompananto ne rajtas aliĝi al UK. Pluraj reagis kolere. Jan Bemelmans persone retkontaktis estraranojn de UEA, kiuj tuj respondis. KKS Raŝiĉ retmesaĝis ke tiusence la Kongresa Regularo unufoje estis aplikita al persono kiu en Adelajdo (1997) ĝenis ankaŭ neesperantistojn.

La konkludo ke la kongreso ne respondecas pri la sekureco de handikapitoj, ja liberigas la vojon al aliĝo de sendependaj partoprenontoj. S-ino N. Kasymova insistas ke tio aperu en la revuoj “Esperanto” kaj “Esperanta Ligilo” (porblindula).

S-ino Olena Posivana aparte laŭdas japanajn vidantojn, kiuj senpage dissendas la interesan “La fratoj” en brajlo. Jan Bemelmans petas ke iu transprenu de li, tro ŝarĝita, la voĉlegadon de “Esperanta Ligilo” (por 12 pagantaj abonantoj). Fine s-ro Ilja Miklaŝevskij petas kunlaboron ĉe interŝanĝo de Esperanto-materialoj, i.a. per la reto.

ĴURNALISTOJ KUNVENIS

Dimanĉon, la 30-an de julio, en la salono Maschler, kunvenis ĵurnalistoj sub la iniciato de TEĴA (Tutmonda Esperantista Ĵurnalista Asocio). La kunvenon prezidis vicprezidanto s-ro YAMASAKI Seiko, anstataŭ s-ro Stefan Maul, kiu forestis pro malsano. Kolektiĝis 11 kongresanoj, inkluzive de 5 TEĴA-membroj. La sekretario/kasisto laŭtlegis saluton de la Prezidanto S. Maul, kiu skribis interalie: “Kiel scias precipe la ĵurnalistoj inter vi, la ankoraŭ daŭranta revolucio en komunikado - precipe la pli kaj pli potenca interreto - draste ŝanĝis kaj ŝanĝos ankaŭ laboradon de ĵurnalistoj. Bedaŭrinde la teknika progreso ofte estas akompanata de perdo de kvalito. Rapideco pli gravas ol solida informado, distro pli gravas ol serioza enhavo ktp. Jen defio por konsciaj ĵurnalistoj.” La sekretario klarigis la historion de la Asocio por la membroj kaj raportis ke la financa stato de la Asocio estas solida por permesi eldonadon de la organo “Internacia Ĵurnalisto”, 3-4-foje jare, post la krizo antaŭ kelke da jaroj. Du el la ĉeestantoj aliĝis al la Asocio. (k. n. 59 kaj k. n. 670)

KOMITATA LABORGRUPO II

Temo: Agado en Afriko

Tri komitatanoj, nome Renee TRIOLLE, Tantin ACKERMANN kaj GBEGLO Koffi, povis pritrakti sep punktojn:

1. KONFLIKTOJ INTER SAMLANDAJ ESPERANTISTOJ

Notindas, ke en kelkaj landoj jam malaperas konfliktoj. Por ne inciti aliajn konfliktojn, necesas, ke rivalaj grupoj ne ricevu apogon de eksterafrikaj esperantistoj, kiuj bonvolu ĉiam rilati/kontakti kun la respondeculoj pri la Afrika agado, kiam ili ŝatus helpi al E-grupoj en Afriko.

2. MISKONDUTOJ DE AFRIKAJ ESPERANTISTOJ

Furoras petoj diversaj kaj misuzo de la adresoj en la Jarlibro. Kiuj ricevas petojn de afrikanoj pri io ajn, tiuj ĉiam respondu al la afrikanoj. Neniu estas devigata doni kio estas de li/ŝi petata. Neniu afrikano ofendiĝos kiam oni ne donos tion, kio estas petata. Ili komprenos la afablajn respondojn, kiuj klarigos al ili, ke ne decas petadi. Afrikanoj bezonas pli la amon de siaj gesamideanoj ol ties monon. Pri la misa uzo de la Jarlibro, rimarkiĝas, ke ne nur afrikanoj faras tion. Tial estas necese, ke ĉiuj esperantistoj estu singardaj kiam al ili venas leteroj kun strangaj petoj/proponoj en aliaj lingvoj, pri komerco, moninterŝanĝo, ktp. Ili simple ne respondu tiujn leterojn. La Laborgrupo rekomendas, ke la CO daŭre disponigu la Jarlibron al ĉiuj por ne puni esperantistojn de la lando, de kie venas la petoj.

3. BUĜETO POR ESTRARA AGADO

Ĉar neniu estrara posteno povas aktive funkcii, kiam ne estas mono disponigita al ĝi la Laborbrupo opinias oportune proponi al la komitato, ke ĝi disponigu buĝeton por la agado de ĉiu estrarano.

4. ORGANIZADO DE UK EN AFRIKO

La nuna stato de la movado en ĉiuj unuopaj landoj en Afriko ne ebligas okazigon de UK en Afriko, sed plej favoras regionajn renkontiĝojn, kiujn partoprenu ankaŭ eksterafrikaj esperantistoj. La partopreno de eksterafrikanoj pruvos al la afrikanoj:

- esperantistoj - ke ili estas subtenataj de aliaj esperantistoj,

- neesperantistoj - ke ne nur Afriko lernas Esperanton, kaj tial ili interesiĝos pri nia afero.

Eksterafrikaj esperantistoj do klopodu viziti regule Afrikon.

5. RAPIDA KOMUNIKADO

Neniu dubas, ke la Interreto estas necesa. Sed afrikanoj ne havas la rimedojn: manko de komputiloj estas la unua problemo. Dume, ekster Afriko homoj tiom sekvas la modon, ke ili regule havigas al si novajn maŝinojn. La malnovaj fariĝas forĵetendaj. Konsilindas sendi tiajn komputilojn kaj ceterajn al Afriko, per helpo de flugkompanioj kaj aliaj internaciaj entreprenoj, al kiuj direktindas petoj pri transporto al Afriko.

6. ESPERANTO EN LANDOJN, KIE NE JAM ESTAS ESPERANTISTOJ

La Laborgrupoj rekomendas bone koncentri la fortojn por zorgi pri la jam ekzistantaj E-kernoj. Enkonduko de Esperanto ekzemple en Etiopion ne nun tre necesas. Sed se en tiaj landoj estas interesatoj, al tiuj estu prezentata la E-lernado.

7. REALIGO DE LA PLANO “PRIORITATO AFRIKO”

La progresigo de la Agado en Afriko bezonas apartan paŝon. Tial estas starigita la plano PRIORITATO AFRIKO. Tiu plano jam ekfunkcias, sed bezonas pli da rimedoj. La esprantistaro estas petata la planon subteni morale kaj finance. Interesiĝo pri la projekto “Prioritato Afriko” multe helpos plibonigi la agadon.