SPORTO NE ESTAS MILITO
                                        
                                            Michael Sedgley

  La Olimpiaj Ludoj? Kio estas interesa pri tio? Æu ili estas interesaj nur kiel grandskala, okazanta nur unu fojon en kvar jaroj, evento? Devas esti, ke tiu malofteco kaj tiu granda amplekeco ambaý rolas en ilia intereseco. Sed estas alia vidpunkto, kiu eæ pli gravas, se juøi surbaze de la sinteno de la amaskomunikiloj, kiu raportas tiujn ludojn—tiu de konkurenco inter landoj por laýeble plej glorigi sian landon. Tiu vidpunkto estas neneebla sed samtempe eble iomgrade mallaýdinda. 
  Æu vi mem spektis televide multajn eventojn en tiu grandskala monda sportofestivalo? Eble plej interese estas povi tiumaniere, tute hazarde, spekti scenojn de diversaj sportoj, kiujn oni nemulte aý preskaý tute ne konis øis nun. Mi persone ricevis (probable ne tre øuste) foje impreson, ke iuj specifaj sportoj estas ne nur ne tre interesaj sed eæ preskaý enuigaj . Por mi, iama tre malaltnivela futbalisto, la fakto, ke en la manpilkaj matæoj la atakantoj preskaý æiam golis, dum la golulo preskaý neniam efike baris la golejon, donis malbonan impreson. Sed devas esti, ke mi ne komprenas iu(j)n alia(j)n faktoro(j)n, kiu(j) faras tiun sporton interesa por siaj adeptoj. 
  Tio, devas esti, estas grava konsidero. Devas esti, ke æefe nur tiuj, kiuj iam mem ludis iun specifan ludon vere komprenas øiajn interesajn punktojn. Nuraj spektantoj ne povas vere aprezi, æu ne? Sed tiu konstato ne devus limiøi nur al sportoj. Mi pensas, ke pri æiuj flankoj de homa vivo direblas la samo. 
  Do, þajnas al mi, ke oportunas, eæ saøas, øis preskaýa freneziøo mergiøi en oniajn hazarde elektitajn (homa vivo estas tro mallonga por provi æiujn) þata¼ojn sed samtempe rifuzi juøi pri neniam de oni spertitaj aferoj. 
  Ne, tio estas maltroigo! Estas plej þaøe, jam dekomence neniam juøi pri iu ajn prefero de alia homo sur la terglobo! Ke ardaj kredantoj de religioj lasu trankvilaj ateistojn, nenion altrudi al ili, kondiæe, ke la lastaj ne elmontru malestimon al ilia espera prognozo pri tio, kio okazos post morto. Ke malsamseksemuloj lasu trankvilaj samseksemulojn, kondiæe, ke la lastaj ne parade elmontru sian preferon. 
  Esperantistoj generale (æie, pli æio ajn, estas esceptoj!) jam nur pro sia esperantisteco estas pli toleremaj ol la øenerala loøantaro de nia terglobo. Por ni estas pli facile ne nur deziri sukceson al la reprezentantoj de niaj landoj en la Olimpiaj Ludoj sed ankaý elkore aplaýdi la lertecon kaj kuraøon de la "malamikoj". 
  Foje la amaskomunikiloj dronigas tian senton. Ili troige patriotisme svingadas la regnan flagon. 
  Mi, kiel jam menciite, amas futbalon. Sed en tiu sporto mi vidas grandan problemon koncerne la supremenciitan punkton. Tro ofte ne nur la fanatikaj spektantoj (ekzemple la koreaj spektantoj en la FIFA-a Monda Pokalo en 2002) sed eæ la ludantoj mem "perdas sian kapon", forgesas respekti kaj ami la kontraýulojn, volas venki "je æia kosto". Mi diru eæ pli detale. Kiam mi ludis futbalon, mi, stultulo, pensis, ke malpermeso uzi la brakojn signifas malpermeson ne nur ne tuþi la pilkon per la manoj aý aliaj partoj de la brako sed eæ malpermeson bati la kontraýulon per tiuj korpopartoj kaj ankaý aliaj. Sed nuntempe, precipe en iuj landoj (en profesia futbalo eble plej altfrekvence en Italio), oni ofte vidas intencan haltigon de la progreso de la kontraýulo per æiaj nedecaj rimedoj ("profesiulaj firimedoj"). Kiam mi estis infano, mi ne povis vidi tion televide. Pro tio, eble, mi ne fariøis fama futbalisto(!?). Sed tio, kion mi volas akcenti, estas, ke tiu tendenco faras futbalon malpli interesa por, plej grave, ankaý la spektantoj, per kies monelspezado la sporto prosperas. Estus pli interese se pli da goloj rezultus (sed espereble ne tiel multaj, kiel en manpilkoludo!) de malpli da uzo de onia korpo por haltigi la lertajn atakantojn. Averaøa rezulto 4-3 estus multe pli bona por la sporto futbalo ol la nuna averaøo (1-0, 2-1?).
  Sed mi reiru al mia æefa punkto kaj diru, ke ni, esperantistoj, klopodu influi niajn samlandojn, ke ili sentu kaj montru pli da respekto kaj amo al la "kontraýuloj". 
  Sporto ne estas milito! 
 
* La artikolo estas publikigita en "KONTAKTO" Numero 202 (2004:4)