POLSKI SŁOWNICZEK DO KURSU JĘZYKA ESPERANTO
"GERDA MALAPERIS!"
Claude'a Piron
-----------------------------------------------------------------------
UWAGA!
Pod adresem internetowym
http://esperantorama.free.fr/eo/lasu.html
znajduje się zbiór tekstów pt. "LASU MIN PAROLI PLU", które można prze-
rabiać równolegle z kursem "GERDA MALAPERIS!". Każdemu rozdziałowi
kursu odpowiadają jeden lub dwa teksty wykorzystujące dotychczas poz-
nane słownictwo w szerszym kontekście. Ich uważne przeczytanie pozwala
skutecznie utrwalić nowe słówka, co jest o wiele przyjemniejsze niż ich
bezmyślne wkuwanie!
-----------------------------------------------------------------------
Wszelkie uwagi dotyczące tłumaczenia tego słowniczka na język polski
proszę kierować na adres: jmyzik@poczta.gazeta.pl
-----------------------------------------------------------------------
1 (UNU)
-----------------------------------------------------------------------
al do; wprowadza celownik (komu, czemu)
alta wysoki
angulo róg, kąt
bela piękny
blonda blond
c^apitro rozdział
demandi pytać
demando pytanie
diri powiedzieć, mówić
ebla możliwy
eble może, być może
ekzemplo przykład
ekzerco ćwiczenie
en w
esti być
fakte w rzeczywistości, faktycznie, rzeczywiście
fakto fakt
granda duży, wielki
ho och!
iri iść
jen oto
jes tak
juna młody
kaj i, a
kara drogi (w znacz. "kochany", nie: "kosztowny")
kio co
kiu kto; który
knabino dziewczyna
knabo chłopiec
kun z
la
labori pracować
li on
mi ja
mondo świat
multaj dużo, wiele, liczne/-i
multe dużo, wiele, bardzo
ne nie
nenio nic
nova nowy
nu no
nun teraz
nur tylko
okazi dziać się, zdarzać się, przytrafiać się
plej najbardziej
restoracio restauracja
rigardi patrzeć (na)
saluton cześć
scii wiedzieć
sed ale, lecz
serioza poważny, na serio
sidi siedzieć
sincera szczery
sola sam, samotny
speciala specjalny
spegulo lustro
studento student
tiu ten, tamten
tro zbyt, za (np. za dużo)
tuta cały
tute całkiem, zupełnie
universitato uniwersytet
unu jeden
veni przychodzić
vera prawdziwy
vere naprawdę
vers^ajna prawdopodobny
vers^ajne prawdopodobnie
vi ty, wy
virino kobieta
viro mężczyzna
-O KOŃCÓWKA RZECZOWNIKA
vera - prawdziwy
--> la vero - prawda
ebla - możliwy
--> eblo - możliwość
li demandas - on pyta
--> demando - pytanie
mi scias - ja wiem
--> scio - wiedza
-A KOŃCÓWKA PRZYMIOTNIKA
viro - mężczyzna
--> vira - męski
angulo - róg, kąt
--> angula - rożny, narożny, kątowy
-E KOŃCÓWKA PRZYSŁÓWKA
bela - piękny
--> bele - pięknie
knabina - dziewczęcy
--> knabine - dziewczęco
li demandas - on pyta
--> demande - pytająco
-AS KOŃCÓWKA CZASU TERAŹNIEJSZEGO
serioza - poważny
--> mi seriozas - jestem poważny, mówię poważnie
kunsido (kun + sido) - zebranie, posiedzenie (dosł.: "siedzenie z")
--> vi kunsidas - bierzesz udział w zebraniu, posiedzeniu
-U KOŃCÓWKA TRYBU ROZKAZUJĄCEGO
iru! - idź!
venu! - przyjdź!, chodź!
sidu! - siedź!, usiądź!
MAL- PRZECIWIEŃSTWO
alta - wysoki
--> malalta - niski
vero - prawda
--> malvero - nieprawda, fałsz
-IN- RODZAJ ŻEŃSKI
knabo - chlopiec
--> knabino - dziewczyna
Kiu estas Gerda?
Kim jest Gerda?
Kiu scias?
Kto wie?
Kiu knabo laboras?
Który chłopiec pracuje?
Al kiu knabino li iras?
Do której dziewczyny on idzie?
En kiu universitato s^i laboras?
Na którym uniwersytecie ona pracuje?
la viro, kiu rigardas
mężczyzna, który patrzy
la universitato, en kiu mi laboras
uniwersytet, na którym pracuję
la knabo, al kiu vi rigardas
chłopiec, na którego patrzysz/patrzycie
-----------------------------------------------------------------------
2 (DU)
-----------------------------------------------------------------------
agi zachowywać się
alia inny
bona dobry
bone dobrze
certa pewny, pewien
certe na pewno, z pewnością
c^u czy
diable! do diabła!
diablo diabeł
direkto kierunek
diskreta dyskretny
dum podczas gdy, podczas, przez (okres czasu)
ej! ej!, hej!
forta silny, mocny
halti zatrzymać się, stanąć
ig^i stać się, zostać
ili oni
inter między, pomiędzy, pośród
io coś
iom trochę
iom post iom po trochu, stopniowo
iomete troszeczkę
ke że, żeby
kvazau^ jakby, jak gdyby
lia jego
mano dłoń, ręka
mistera tajemniczy
mistere tajemniczo
mistero tajemnica
montri pokazywać
natura naturalny
nature naturalnie
naturo natura
ne plu już nie
ni my
pala blady
paroli mówić, rozmawiać
peti prosić (o)
plu dalej, więcej, jeszcze
pordo drzwi
post po
prava mający rację, słuszny
prave słusznie, ty masz/on ma/itd. rację
pravi mieć rację, mieć słuszność
proksima bliski, niedaleki
rapida szybki
reveni wracać
se jeśli, gdyby
stari stać
stranga dziwny
strange dziwnie
s^i ona
s^ia jej
taso filiżanka
tre bardzo
turni obracać, odwracać
ulo facet, człowiek
vidi widzieć
voli chcieć
-IG^- STAWAĆ SIĘ, ZOSTAWAĆ
proksima - bliski
--> ili proksimig^as - zbliżają się
stara - stojący
--> li starig^as - on wstaje
viro - mężczyzna
--> la knabo virig^as - chłopiec mężnieje
rapida - szybki
--> rapidig^o - przyspieszenie
RE- POWTÓRZENIE, POWRÓT
vidi - widzieć
--> revido - ponowne zobaczenie
ni venas - przychodzimy
--> ni revenas - wracamy
li fortig^as - on nabiera sił
--> li refortig^as - on na nowo zbiera siły
bela - piękny
--> s^i rebelig^as - ona ponownie pięknieje
--> rebelig^o - ponowne "wypięknienie"
-ULO CZŁOWIEK, OSOBA
juna - młody
--> junulo - młodzieniec
forta - silny
--> fortulo - osiłek
-N KOŃCÓWKA BIERNIKA (KOGO, CO)
li vidas vin, li vin vidas, vin li vidas, vidas li vin, vidas vin li
on cię widzi
vi vidas lin, vi lin vidas, lin vi vidas, vidas vi lin, vidas lin vi
ty go widzisz
C^U CZY
li venas - on przychodzi
--> c^u li venas? - czy on przychodzi?
vi scias - ty wiesz/wy wiecie
--> c^u vi scias? - czy ty wiesz?/czy wy wiecie?
-----------------------------------------------------------------------
3 (TRI)
-----------------------------------------------------------------------
ami kochać
amo miłość
ankau^ też, również
aspekti wyglądać
aspekto wygląd; aspekt
bonan tagon dzień dobry
c^e przy, koło, u
de wprowadza dopełniacz (kogo, czego); z, od
deklari deklarować, oświadczać
deklaro deklaracja, oświadczenie
esprimi wyrażać
esprimo wyrażenie, wyraz (twarzy)
grava ważny
gravi być ważnym, mieć znaczenie
g^i to, ono
jam już
kiel jak
kompreneble oczywiście, naturalnie (dosł. "zrozumiale")
kompreni rozumieć
ne gravas nie szkodzi
pardoni wybaczać
permesi pozwolić
pli bardziej, więcej
povi móc
preferi woleć, preferować
pri o
saluti witać, pozdrawiać
simpla prosty, zwykły, nieskomplikowany
spiono szpieg
sur na
tablo stół
tago dzień
tamen jednak
tio to, tamto
tuj natychmiast, od razu
vizag^o twarz
-J KOŃCÓWKA LICZBY MNOGIEJ
viro - mężczyzna
--> viroj - mężczyźni
virino - kobieta
--> virinoj - kobiety
juna viro - młody człowiek
--> junaj viroj - młodzi ludzie
bela tago - piękny dzień
--> belaj tagoj - piękne dni
-I KOŃCÓWKA BEZOKOLICZNIKA
mi salutas lin - witam go
--> mi volas saluti lin - chcę go powitać
li komprenas - on rozumie
--> li povas kompreni - on może/potrafi zrozumieć
--> la povo kompreni - umiejętność/zdolność rozumienia
kompreni estas pardoni - zrozumieć to wybaczyć
-IS KOŃCÓWKA CZASU PRZESZŁEGO
mi estis - ja byłem
li venis - on przyszedł
s^i amis vin - ona cię kochała
-EBL- MOŻLIWOŚĆ
kompreni - rozumieć
--> komprenebla - zrozumiały
vidi - widzieć
--> nevidebla - niewidzialny
ami - kochać
--> amebla - dający się kochać
MAL- PRZECIWIEŃSTWO
ami - kochać
--> ne ami - nie kochać
--> malami - nienawidzić
forta - silny
--> ne forta LUB neforta - nie silny
--> malforta - słaby
amdeklaro = deklaro de amo = deklaro pri amo
Tio ne gravas.
To nie jest ważne. / To nie ma znaczenia.
Ne tio gravas.
Nie to jest ważne. / Nie to ma znaczenie.
Li aspektas kiel studento.
On wygląda jak student.
S^i aspektas june. (lub rzadziej: S^i aspektas juna.)
Ona wygląda młodo.
Jen tablo. G^i estas malgranda.
Oto stół. On jest mały.
Jen vizag^o de Linda. G^i estas bela.
Oto twarz Lindy. Ona jest piękna.
Jen infano. G^i estas tre juna.
Oto dziecko. Ono jest bardzo młode.
Mi ne estas bela, c^u?!
Nie jestem piękna, tak?!
Tio ne gravas, c^u?
To nie szkodzi, prawda?
-----------------------------------------------------------------------
4 (KVAR)
-----------------------------------------------------------------------
afero sprawa; rzecz
aj^o rzecz, przedmiot
antau^ przed
antau^e przedtem, wcześniej
arto sztuka
deziri pragnąć, źyczyć (sobie)
do więc
ekzisti istnieć
fako specjalność, dział, wydział; przegródka
ideo pomysł, idea
instrui uczyć
kiam kiedy
komuniki komunikować, zawiadamiać
koni znać
konsideri rozważać, uwzględniać; tu: uważać
konsenti zgadzać się
kripta tajny, ukryty, tajemniczy
kriptografio kryptografia
lerni uczyć się
lingvo język
lingvistiko językoznawstwo, lingwistyka
malpli mniej
mesag^o wiadomość
neniam nigdy
nomo imię, nazwisko, nazwa
oni
por dla, za
profesoro profesor
respondi odpowiadać
rilati al odnosić się do, mieć związek z
rilato związek
scienco nauka
sekreta tajny, tajemny, sekretny
sekreto sekret
temas pri chodzi o
temi dotyczyć, chodzić o coś
temo temat
-AJ^O RZECZ, PRZEDMIOT O KONKRETNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH;
COŚ, CO JEST...
nova - nowy
--> novaj^o - nowość, "news"
okazi - zdarzyć się
--> okazaj^o - wydarzenie
arto - sztuka
--> artaj^o - dzieło sztuki
kriptaj^o = kripta afero, io kripta
kriptaj^oscienco = scienco pri kriptaj^oj
ne tute
nie całkiem, niezupełnie
tute ne
zupełnie nie, wcale nie
Mi volas, ke vi iru al la angulo.
Chcę, żebyś poszedł do kąta.
Li deziras, ke s^i amu lin.
On pragnie, żeby ona go kochała.
Oni multe parolas pri li.
Dużo się o nim mówi.
Oni scias, ke li estas spiono.
Wiadomo, że on jest szpiegiem.
-----------------------------------------------------------------------
5 (KVIN)
-----------------------------------------------------------------------
absurda absurdalny
ankorau^ jeszcze
atenti uważać, zwracać uwagę
atento uwaga
cetere zresztą, poza tym
c^i
c^i tie tutaj
c^i tio to
c^i tiu ten, ten oto
da
dramo dramat
drogo lek, narkotyk
evidenta oczywisty
eta mały, drobny
for daleko, w dal, precz
havi mieć
imagi wyobrazić sobie
imago wyobraźnia
iu ktoś, jakiś, któryś
kas^e po kryjomu, ukradkiem
kas^i ukryć, schować
normala normalny
ofta częsty
ofte często
paro para (dwie osoby lub rzeczy)
peco kawałek, fragment
plena pełny, pełen
plene pełno, zupełnie, w pełni
pos^o kieszeń
promeni spacerować
pulvoro proszek
sekundo sekunda
subita nagły
subite nagle
substanco substancja
sukcesi odnieść sukces
sukero cukier
super nad
s^ajni wydawać się, zdawać się
tiam wtedy
tie tam
tie c^i tutaj
tiel tak, w ten sposób
tio c^i to
tiu c^i ten, ten oto
-US KOŃCÓWKA TRYBU PRZYPUSZCZAJĄCEGO
Se mi konus lin, mi irus.
Gdybym go znał, poszedłbym.
Mi dezirus demandi vin...
Chciałbym się ciebie spytać...
-N KOŃCÓWKA BIERNIKA (KOGO, CO)
Mi konas tiun junan viron.
Znam tego młodego człowieka.
Tiun junan viron mi konas.
Tego młodego człowieka znam.
Tiun junan viron konas mi.
Tego młodego człowieka znam.
Tiu juna viro konas min.
Ten młody człowiek zna mnie.
Tiu juna viro min konas.
Ten młody człowiek mnie zna.
Min konas tiu juna viro.
Mnie zna ten młody człowiek.
Kiu vidis lin?
Kto go widział?
Kiun vidis li?
Kogo on widział?
La viro, kiun rigardis la knabino.
Mężczyzna, na którego patrzyła dziewczynka.
La viro, kiu rigardis la knabinon.
Mężczyzna, który patrzył na dziewczynkę.
EK- ROZPOCZĘCIE CZYNNOŚCI; CZYNNOŚĆ KRÓTKOTRWAŁA
iri - iść
--> ekiri - wyruszyć
sidi - siedzieć
--> eksidi - usiąść
scii - wiedzieć
--> ekscii - dowiedzieć się
-ET- ZDROBNIENIE, ZMNIEJSZA NATĘŻENIE WYRAZU
virino - kobieta
--> virineto - kobietka
bela - piękny
--> beleta - ładny
mi komprenas - rozumiem
--> mi komprenetas - mniej więcej rozumiem, chyba rozumiem
FOR- DALEKO, W DAL
iri - iść
--> foriri - odejść
esti - być
--> foresti - być nieobecnym
--> foresto - nieobecność
-UJO NACZYNIE, POJEMNIK
sukero - cukiej
--> sukerujo - cukierniczka
tio c^i = c^i tio
tiu c^i = c^i tiu
tie c^i = c^i tie
Tiu c^i viro estas juna.
Ten mężczyzna jest młody.
Tio c^i estas nekomprenebla.
To jest niezrozumiałe.
peco da cukero
kawałek/kostka cukru
taso da pulvoro
filiżanka proszku
-----------------------------------------------------------------------
6 (SES)
-----------------------------------------------------------------------
ambau^ obydwa, obaj
au^di słyszeć
bruo hałas
decidi decydować, zdecydować się
decido decyzja
devi musieć
devo obowiązek
diskuti dyskutować
diskuto dyskusja
fali upaść, spaść, przewrócić się
falo upadek
kafo kawa
koridoro korytarz
meti kłaść, wkładać
observi obserwować
pensi myśleć
perdi tracić
resti zostać, pozostać
riski ryzykować
sama taki sam, ten sam
tempo czas
timi bać się
trankvila spokojny
C^u li iras?
Czy on idzie?
C^u li iru?
Czy on ma iść?
C^u li irus?
Czy on by poszedł?
Kion mi diras?
Co ja mówię?
Kion mi diru?
Co mam powiedzieć?, Co by tu powiedzieć?
La taso falis sur la tablo.
Filiżanka upadła/przewróciła się na stole.
La taso falis sur la tablon.
Filiżanka upadła/spadła na stół.
Li promenis en la g^ardeno.
On spacerował/chodził po ogrodzie.
Li promenis en la g^ardenon.
On wszedł (spacerkiem) do ogrodu.
-----------------------------------------------------------------------
7 (SEP)
-----------------------------------------------------------------------
almenau^ przynajmniej
apenau^ ledwo, zaledwie
au^toritato przedstawiciel władz; autorytet
bati bić, uderzać
doktoro doktor, lekarz
dormi spać
fari robić
flegi pielęgnować
flegisto pielęgniarz
flegistino pielęgniarka
g^is aż, aż do, dopóki
g^usta poprawny, właściwy
informi informować
informo informacja
kapo głowa
komforta wygodny
konscia przytomny
konscii być przytomnym
konscio przytomność
koro serce
kuraci leczyć
kuracisto lekarz
kus^i leżeć
memori pamiętać
ol niż, od (pli alta ol... - wyższy od)
opinii sądzić, uważać
opinio opinia
piedo stopa
pozicio pozycja
semajno tydzień
sendi wysyłać, przysyłać
unu jeden
unua pierwszy
unue po pierwsze
vivi żyć
voki wołać, wezwać
-OS KOŃCÓWKA CZASU PRZYSZŁEGO
Mi estos. - Ja będę.
C^u vi venos? - Przyjdziesz?
Ili komprenos. - Zrozumieją.
-ISTO ZAWÓD
instrui - uczyć
--> instruisto - nauczyciel
labori - pracować
--> laboristo - robotnik; pracownik
Końcówka -n jest dodawana:
- aby wskazać, że osoba, przedmiot, zwierzę itp. NIE wykonuje
czynności, lecz czynność jest wykonywana na niej:
* Mi batas KNABON. - Biję CHŁOPCA.
(ja biję, a chłopiec jest bity)
* C^u la blondulo vidis VIN? - Czy ten blondyn CIĘ widział?
(blondyn widział, ty byłeś widziany)
- aby wskazać kierunek ruchu
* Li iras Varsovion piede. - On idzie pieszo do Warszawy.
* La viro iris en la g^ardenon. - Mężczyzna wszedł do ogrodu.
- w wyrażeniach określających czas, długość trwania, miarę
(wysokość, wagę itp.), cenę, kiedy NIE jest użyty żaden
przyimek, np.:
* Mi restis la tutan semajnon. - Zostałem (przez) cały tydzień.
(Można też powiedzieć:
Mi restis dum la tuta semajno. - Zostałem przez cały tydzień.
Wtedy końcówka -n nie jest potrzebna, bo został użyty
przyimek - w tym wypadku "dum".)
* Li venis la postan tagon - Przyszedł następnego dnia.
* G^i estas unu metron alta. - To ma metr wysokości.
* Kafo kostas du zlotojn. - Kawa kosztuje dwa złote.
W liczbie mnogiej końcówka -n dodawana jest za końcówką -j:
Mi konas belajn knabinojn.
Znam piękne dziewczyny.
Grandajn manojn li havas.
On ma wielkie dłonie.
la viroj, kiujn s^i amas
mężczyźni, których ona kocha
la viroj, kiuj s^in amas
mężczyźni, którzy ją kochają
-----------------------------------------------------------------------
8 (OK)
-----------------------------------------------------------------------
antau^ ol zanim
atendi czekać (na), oczekiwać
au^ albo, lub
au^to samochód
au^tomato automat
baldau^ wkrótce, niedługo, zaraz
buso autobus
c^ambro pokój
c^ar bo, ponieważ
c^iaokaze w każdym razie
destino przeznaczenie
ec^ nawet
ekster na zewnątrz (czegoś), poza
ekstere na zewnątrz (przysłówek)
eksteren na zewnątrz (określa kierunek)
el z
helpi pomagać
korpo ciało
kruro noga
longa długi
mem sam, osobiście
memserva
restoracio restauracja samoobsługowa, bar
nokto noc
pas^i kroczyć
pas^o krok
per za pomocą, przez, poprzez; wprowadza narzędnik
((z) kim, (z) czym)
rug^a czerwony
sekvi podążać za, iść za
senti czuć
servi służyć, obsługiwać
si
suspekti podejrzewać
tien tam, w tamtym kierunku
tomato pomidor
tra przez
urbo miasto
vespero wieczór
-EJO MIEJSCE
dormi - spać
--> dormejo - sala sypialna, miejsce do spania, legowisko
lerni - uczyć się
--> lernejo - szkoła
li au^tas en la urbo
on jeździ samochodem po mieście
li au^tas en la urbon
on jedzie samochodem do miasta
li au^tas tie
on tam jeździ (w tamtym miejscu)
li au^tas tien
on tam jeździ (w tamtym kierunku)
s^i mem diris g^in
ona sama to powiedziała
s^i diris g^in al si
powiedziała to do siebie
ili komprenos tion mem
sami to zrozumieją
ili komprenos sin
oni się zrozumieją
ili komprenos unu la alian
oni zrozumieją się nawzajem
ili komprenos ilin
oni ich zrozumieją
li amis s^in
on ją kochał
li amis lin
on go kochał
li amis sin
on się kochał
li amis s^ian flegistinon
on kochał jej pielęgniarkę
li amis lian flegistinon
on kochał jego pielęgniarkę
li amis sian flegistinon
on kochał swoją pielęgniarkę
ALE:
mi amis mian (NIE: sian) flegistinon
kochałem swoją pielęgniarkę
vi amis vian (NIE: sian) flegistinon
kochałeś (kochaliście) swoją pielęgniarkę
ni amis nian (NIE: sian) flegistinon
kochaliśmy swoją pielęgniarkę
(Zaimka "si" używamy tylko w 3. osobie liczby pojedynczej i mnogiej)
Pojadę tam samochodem:
mi tien iros au^te (pojadę tam "samochodowo")
mi tien iros per au^to (pojadę tam za pomocą samochodu)
mi tien iros en au^to (pojadę tam w samochodzie)
mi tien au^tos ("posamochoduję" tam)
-----------------------------------------------------------------------
9 (NAU^)
-----------------------------------------------------------------------
administra administracyjny
administri zarządzać, administrować
ajn -kolwiek
iu ajn ktokolwiek; którykolwiek
kiu ajn ktokolwiek; którykolwiek
kiun ajn kogokolwiek; któregokolwiek
io ajn cokolwiek
kio ajn cokolwiek
amiko przyjaciel
bani kąpać
bani sin kąpać się
blua niebieski
dika gruby
epoko epoka
generacio pokolenie, generacja
grasa tłusty, otyły
haro włos
homo człowiek
kelkaj kilka, parę
kial dlaczego
kie gdzie
kie ajn gdziekolwiek
klaso klasa
kompati współczuć, litować się
kompatinda biedny, godny współczucia
kredi wierzyć
lasi zostawiać; pozwalać
loko miejsce
meze de w środku
mezo środek
minuto minuta
muro ściana, mur
neniu nikt, żaden
ofico stanowisko, posada, urząd
oficejo biuro
okulo oko
okupi zajmować
okupig^i pri zajmować się (czymś)
okupi sin pri = okupig^i pri
provi próbować, starać się
ronda okrągły, kolisty
rondo koło, okrąg, krąg
sana zdrowy
sen bez
sveni zemdleć
tradicio tradycja
trovi znaleźć
tus^i dotykać
urg^a pilny, naglący
vorto słowo, wyraz
vortaro słownik
zorgi troszczyć się, przejmować się
zorgo troska, zmartwienie
-ITA IMIESŁÓW BIERNY CZASU PRZESZŁEGO (-ONY, -ANY)
fari - zrobić
--> farita - zrobiony
vidi - zobaczyć
--> vidita - zobaczony, obejrzany
perdita peco - zgubiony fragment
ni estas informitaj - jesteśmy poinformowani
-AD- CZYNNOŚĆ ROZCIĄGNIĘTA W CZASIE
paroli - mówić
--> paroladi - wygłaszać przemówienie
la penso - myśl
--> la pensado - myślenie
memoro - pamięc
--> memorado - pamiętanie, zapamiętywanie
la respondo estis longa - odpowiedź była długa
--> la respondado estis longa - odpowiadanie było długie
li rigardis - patrzył
--> li ekrigardis - spojrzał, zerknął
--> li rigardadis - gapił się, wpatrywał się
-AR- ZBIÓR, GRUPA
vorto - słowo
--> vortaro - słownik
homo - człowiek
--> homaro - ludzkość
la studentaro - ogół studentów, brać studencka
la kuracistaro - ogół lekarzy
-INDA WARTY, WART
ami - kochać
--> aminda - kochany, uroczy (dosł.: warty kochania)
vidi - widzieć
--> vidinda - warty zobaczenia
havi - mieć
--> havinda - taki, który warto mieć, zalecany
-INDA / -EBLA:
havinda - taki, który warto mieć, zalecany
havebla - taki, który można mieć (zdobyć), dostępny
aminda - warty kochania, kochany
amebla - dający się kochać
SEN- BEZ
senkora - bez serca
senforta - bezsilny
senhelpa - pozbawiony pomocy, bezradny, bezsilny
senkompate - bezlitośnie, bez skrupułów
Kien ajn vi iros, mi sekvos vin.
Gdziekolwiek pójdziesz, podążę za tobą.
Mi faros kion ajn vi diros.
Zrobię, cokolwiek powiesz (każesz).
Li diras ion ajn.
On mówi cokolwiek (byle co).
Iru ien ajn.
Idź gdziekolwiek (dokądkolwiek).
-----------------------------------------------------------------------
10 (DEK)
-----------------------------------------------------------------------
aventuro przygoda
dang^ero niebezpieczeństwo
danki dziękować
ege bardzo, strasznie, ogromnie
ema skłonny
emi mieć skłonność do
facila łatwy, prosty
fidi ufać
fus^i fuszerować, partaczyć, knocić
reciproke wzajemnie, nawzajem
silenti milczeć
silento cisza, milczenie
sinjoro pan
s^ati lubić
unua pierwszy
-EG- POWIĘKSZENIE, WZMOCNIENIE, ZWIĘKSZA NATĘŻENIE WYRAZU
bona - dobry
--> bonega - wspaniały, wyśmienity
bela - piękny
--> belega - przepiękny, czarujący
urbo - miasto
--> urbego - wielkie miasto
labori - pracować
--> laboregi - harować
-EM- SKŁONNOŚĆ
paroli - mówić
--> parolema - gadatliwy
agi - działać
--> agema - aktywny, energiczny
timi - bać się
--> timema - strachliwy, nieśmiały
MIS- ŹLE, NIEPOPRAWNIE
kompreni - rozumieć
--> miskompreni - źle zrozumieć
--> miskompreno - nieporozumienie
pas^o - krok
--> mispas^o - fałszywy krok, gafa
ni vidas nin reciproke; ni vidas unu la alian
widzimy się nawzajem
ili amas sin reciproke; ili amas unu la alian
kochają się wzajemnie
ili amas sin
kochają siebie (samych)
-----------------------------------------------------------------------
11 (DEK UNU)
-----------------------------------------------------------------------
afabla uprzejmy
akcepti przyjmować; akceptować
aldoni dodawać
arang^i urządzać, organizować
banala banalny, pospolity, oklepany
bonvoli zechcieć, raczyć
bonvolu proszę, zechciej...
c^iam zawsze
dankon dziękuję
ne dankinde nie ma za co
entute w ogóle, w sumie
fermi zamykać
fini kończyć
funkcii funkcjonować, działać
g^eni przeszkadzać, krępować, żenować
igi sprawić, czynić, powodować
kontenta zadowolony
kiel eble plej jak naj..., tak ... jak to możliwe
konsentite zgoda, OK
malfermi otwierać
maniero sposób
manki brakować
mekaniko mechanika
miksi mieszać
miri dziwić się
motoro silnik, motor
objekto obiekt, rzecz, przedmiot
oportuna dogodny, wygodny
ordo porządek, kolejność, ład
panei ulec awarii, zepsuć się
paneo awaria, uszkodzenie
ripari naprawiać, reperować
ripeti powtarzać
sag^a mądry
seka suchy
tia taki
trovig^i znajdować się
turni sin al zwracać się do
veturi jechać
-ANTE IMIESŁÓW PRZYSŁÓWKOWY WSPÓŁCZESNY (-ĄC)
laborante, li silentis
pracując milczał
ni diskutis promenante
dyskutowaliśmy spacerując
vi lernos la lingvon parolante g^in
nauczysz się języka mówiąc nim
-IG- SPRAWIĆ, SPOWODOWAĆ, UCZYNIĆ COŚ JAKIMŚ
granda - duży
--> grandigi - powiększać
(pli) forta - mocny (mocniejszy)
--> (pli)fortigi - wzmacniać
facila - łatwy, prosty
--> faciligi - upraszczać, ułatwiać
scii - wiedzieć
--> sciigi - powiadamiać
stari - stać
--> starigi - postawić
kontenta - zadowolony
--> kontentiga - zadowalający
maltrankvila - niespokojny
--> maltrankviliga - niepokojący
-ILO NARZĘDZIE, URZĄDZENIE
labori - pracować
--> laborilo - narzędzie pracy
dormi - spać
--> dormigi - usypiać
--> dormigilo - tabletka nasenna
veturi - jechać
--> veturilo - pojazd
-----------------------------------------------------------------------
12 (DEK DU)
-----------------------------------------------------------------------
ac^eti kupować
akvo woda
apud obok, przy, koło
brando wódka, brandy
c^io wszystko
denove znowu, od nowa
doloro ból
doni dawać
duono połowa
eksplodi wybuchać, eksplodować
frau^lino panna
glaso szklanka, kieliszek; szkło
g^emi jęczeć, wzdychać, stękać
heziti wachać się
ja przecież
kiom ile
klara jasny, czysty, zrozumiały
kvankam chociaż
larg^a szeroki
lau^ według, wzdłuż
morti umierać
plezuro przyjemność
polico policja
porti nieść
pripensi przemyśleć, obmyślić
ricevi dostać, otrzymać
seg^o krzesło
soifi być spragnionym
soifo pragnienie
sufic^a wystarczający
tiom tyle
trinki pić
AL- ZBLIŻANIE SIĘ, DZIAŁANIE W JAKIMŚ KIERUNKU
veni - przyjść
--> alveni - przybyć, nadejść
iri - iść
--> aliri - podejść
porti - nieść
--> alporti - przynieść
paroli - mówić
--> alparoli - zwracać się do, zaczepić
-A --> -E:
facila laboro - prosta praca
--> facile labori - łatwo pracować
la laboro estas facila - praca jest łatwa
--> labori estas facile - pracować jest łatwo
--> estas facile labori - łatwo jest pracować
estas bone lerni la lingvon - dobrze jest uczyć się języka
ripari la au^ton estas dezirinde - naprawić samochód jest pożądane
(dobrze by było naprawić samochód)
--> riparado de la au^to estas dezirinda - naprawa samochodu jest
pożąana
tiu demando estas nediskreta - to pytanie jest niedyskretne
--> tion demandi estas nediskrete - pytać o to jest niedyskretnie
estis klare, ke la laboron faros li - było jasne, że to on odwali
robotę
--> estis klara decido, ke la laboron faros li - było jasną
decyzją, że to on odwali robotę
estus bone, se vi povus veni - dobrze by było, gdybyś mógł przyjść
--> estus bona afero, se vi povus veni - to byłoby dobre, gdybyś
mógł przyjść
kapjesi = kap + jes + i = skinąć głową, potaknąć
scivola = sci + vol + a = ciekawy, ciekawski
klarigi = klar + ig + i = wyjaśniać
survizag^e = sur + vizag^ + e = na twarzy
Mi ne povas g^in porti, g^i ja estas tro granda.
Nie mogę tego nieść, przecież to jest zbyt duże.
Li certe venos, li ja tre deziras vidi vin.
Z pewnością przyjdzie, przecież bardzo chce cię zobaczyć.
Vi ja scias...
Przecież wiesz...
C^u li ne venos? - Jes ja!
Czy on nie przyjdzie? - Ależ przyjdzie!
-----------------------------------------------------------------------
13 (DEK TRI)
-----------------------------------------------------------------------
absorbi pochłaniać, absorbować
bedau^ri żałować
centro środek, centrum
dau^ri trwać
dau^rigi kontynuować
ekzemplo przykładd
felic^a szczęśliwy
felic^e szczęśliwie, na szczęście
forgesi zapomnieć
g^entila uprzejmy, grzeczny
g^oja radosny, uradowany
g^ojo radość
hotelo hotel
ie gdzieś
interesa interesujący
interesi interesować
internacia międzynarodowy
komenci zaczynać, rozpoczynać
konato znajomy
koncerni dotyczyć
koncerne ...n co do ..., odnośnie ..., jeśli chodzi o ...
krome poza tym, co więcej
kutime zazwyczaj
kutimi być przyzwyczajonym, mieć w zwyczaju
kutimo zwyczaj, nawyk
momento moment, chwila
nacia narodowy
nacio naród
nekonato nieznajomy
perfekta doskonały, idealny, perfekcyjny
persono osoba
peza ciężki
preciza dokładny
proponi proponować
rajti mieć prawo, być uprawnionym
rajto prawo, uprawnienie
rakonti opowiadać
ridi śmiać się
rideti uśmiechać się
rimarki zauważyć
simila podobny
stulta głupi
s^ofori kierować
s^oforo kierowca, szofer
teatro teatr
vojo droga
kiom koncernas min - jeśli chodzi o mnie
-----------------------------------------------------------------------
14 (DEK KVAR)
-----------------------------------------------------------------------
aero powietrze
brako ramię, ręka
domo dom (budynek)
du dwa
esperi mieć nadzieję
fantomo duch
fenestro okno
fenestrokovrilo okiennica, żaluzja
horo godzina
humuro humor, poczucie humoru
iam kiedyś
infano dziecko
kampo pole
kanti śpiewać
kovri pokrywać, przykrywać, zakrywać
krii krzyczeć
kuri biec
kurag^a odważny
kurag^o odwaga
laca zmęczony
lau^ta głośny
libera wolny
lito łóżko
ludi grać, bawić się
lumo światło
malantau^ za
mars^i maszerować
monto góra
movi poruszać
muskolo mięsień, muskuł
nek... nek... ani ..., ani ...
nenie nigdzie
patro ojciec
patrino matka
plendi skarżyć się, narzekać
plori płakać
pura czysty
reagi zareagować
roko skała
sinsekve kolejno, jeden po drugim
situacio sytuacja
soni brzmieć, dźwięczeć
suno słońce
s^losi zamknąć na klucz
s^losilo klucz
s^tono kamień
varma ciepły
veki budzić
voc^o głos
-ATA IMIESŁÓW BIERNY CZASU TERAŹNIEJSZEGO (-ONY, -ANY)
konata - znany
rigardata - oglądany
-INTA IMIESŁÓW CZYNNY CZASU PRZESZŁEGO
aminta - taki, który kochał
laborinta - taki, który pracował
-ECO CECHA, PRZYMIOT; RZECZOWNIK ABSTRAKCYJNY (-OŚĆ)
libera - wolny
--> libereco - wolność
viro - mężczyzna
--> vireco - męskość
unu - jeden
--> unueco - jedność
-ATA --> -ITA (por. -AS --> -IS)
farata laboro - wykonywana, robiona praca
--> farita laboro - wykonana, zrobiona praca
[por.: mi faras la laboron - wykonuję pracę,
mi faris la laboron - wykonałem pracę]
vekata amiko - budzony przyjaciel
vekita amiko - obudzony przyjaciel
-EGA / -IGA:
lacega - bardzo zmęczony, wykończony, wyczerpany
laciga - męczący
kurag^ega - bardzo odważny
kurag^iga - dodający odwagi, ośmielający
ellitig^i = ig^i el lito = wstawać (z łóżka)
fenestrokovrilo = fenestro + kovr + il + o - okiennica, żaluzja
mi vekas lin
budzę go
li vekig^as
on się budzi
mi movas g^in
poruszam tym
g^i movig^as
to się porusza
li komencas la rakonton
on rozpoczyna opowieść
la rakonto komencig^as
opowieść się rozpoczyna
-----------------------------------------------------------------------
15 (DEK KVIN)
-----------------------------------------------------------------------
c^efa główny
c^okolado czekolada
dek dziesięc
dek kvar czternaście
dekstra prawy
maldekstra lewy
dolc^a słodki
flanko strona (lewa lub prawa), bok
frue wcześnie
hierau^ wczoraj
kvar cztery
kvardek czterdzieści
kvardek kvar czterdzieści cztery
magazeno sklep; magazyn, skład
mateno ranek
meblo mebel
nazo nos
pano chleb
papero papier
plani planować
plano plan
plenplena przepełniony
pos^to poczta
raporti składać raport
sako torba
speco rodzaj, gatunek
sporto sport
strato ulica
s^anco szansa
tasko zadanie
teo herbata
vendi sprzedawać
bons^anca - szczęśliwy, mający szczęście
devojig^i = de + voj + ig^i - zboczyć, zejść z drogi
-----------------------------------------------------------------------
16 (DEK SES)
-----------------------------------------------------------------------
ac^a wstrętny, paskudny
atmosfero atmosfera
bonkora dobroduszny, serdeczny
bruna brązowy
biero piwo
cent sto
finfine w końcu, ostatecznie (fin + fin + e)
flugi lecieć
fojo raz (tri fojojn - trzy razy; unufoje - jeden raz)
furioza wściekły
gratuli gratulować
grupo grupa
hundo pies
je
j^us właśnie, dopiero co
kato kot
kelnero kelner
kia jaki
koko kura, kogut
koloro kolor
krom oprócz, poza
kuko ciasto
kune razem (kun + e)
kvin pięć
mang^i jeść
menuo menu
mil tysiąc
milito wojna
militservo służba wojskowa
muziko muzyka
nau^ dziewięć
noti notować, zapisywać
numero numer
ok osiem
plafono sufit
plato tabliczka, płyta
pseu^do- pseudo-
reala realny, rzeczywisty
rompi łamać, tłuc, kruszyć
salato sałatka, surówka
soldato żołnierz
supo zupa
telero talerz
tri trzy
turka turecki
vesti ubierać
-AC^- POGARDA, OBRZYDZENIE
domo - dom
--> domac^o - rudera
hundo - pies
--> hundac^o - kundel, psisko
ridi - śmiać się
--> ridac^i - rechotać
-IDO POTOMSTWO, MŁODE
koko - kura, kogut
--> kokido - kurczak
--> kokidaj^o - mięso kurczaka
(kokino - kura; virkoko - kogut)
porko - świnia
--> porkido - prosię
--> porkaj^o - wieprzowina
(porkino - maciora; virporko - knur)
bovo - krowa domowa
--> bovido - cielę
--> bovidaj^o - cielęcina
(bovaj^o - wołowina; bovino - krowa; virbovo - byk)
c^evalo - koń
--> c^evalido - źrebię
(c^evalino - klacz; virc^evalo - ogier)
1984 - mil nau^cent okdek kvar
12.000 - dek du mil
555 - kvincent kvindek kvin
kiu (pytanie o tożsamość, konkretną rzecz, osobę)
kia (pytanie o rodzaj, cechy, przymioty)
Kiu li estas? - Jozefo.
Kim on jest? - To Józef.
Kia li estas? - Bonkora.
Jaki on jest? - Dobroduszny.
Kio li estas? - Raportisto.
Kim on jest (z zawodu)? - Reporterem.
Kiun libron vi legas? - "Gerda malaperis".
Jaką (Którą) książkę czytasz? - "Gerda malaperis".
Kian libron vi legas? - Lernolibron.
Jaką (Jakiego rodzaju) książkę czytasz? - Podręcznik.
"okazo" można przetłumaczyć jako:
* okazja
* przypadek, wypadek (en tiu okazo - w tym wypadku/przypadku)
* wydarzenie
Przykłady użycia je:
plena je (albo: de) akvo - pełen wody
je via sano! - za twoje zdrowie!
malsana je okuloj - chory na oczy
je la oka horo - o ósmej godzinie
Li nur iris porti tiun sakon al la au^to...
On tylko poszedł zanieść tę torbę do samochodu...
-----------------------------------------------------------------------
17 (DEK SEP)
-----------------------------------------------------------------------
aperi pojawiać się, zjawiać się
deksepa siedemnasty
dua drugi
edzo mąż
edzino żona
frato brat
fratino siostra
gardi pilnować, strzec
sin gardi pilnować się, mieć się na baczności
singarda ostrożny, uważny
historio historia
honesta uczciwy
ia jakiś
jaro rok
jarcento stulecie, wiek
kapti złapać, schwytać
konduki prowadzić
kontroli sprawdzać
krimo przestępstwo, zbrodnia
kvara czwarty
lasta ostatni
marko marka
mono pieniądze
motivo motyw
plac^i podobać się
preskau^ prawie
pro z powodu
problemo problem
ric^a bogaty
rolo rola
sep siedem
serc^i szukać
solvi rozwiązać (np. zagadkę), rozwikłać
suko sok
s^tele ukradkiem, niepostrzeżenie
s^teli kraść
tipo typ, rodzaj
tria trzeci
uzi używać
-ANO CZŁONEK GRUPY, SPOŁECZNOŚCI; MIESZKANIEC
urbo - miasto
--> urbano - mieszkaniec miasta
Novjorko - Nowy Jork
--> novjorkano - nowojorczyk
polico - policja
--> policano - policjant
lando - kraj, państwo
--> samlandano - rodak, ziomek
GE- ODNOSZĄCY SIĘ DO OBU PŁCI
frato - brat
--> gefratoj - rodzeństwo, bracia i siostry
patro - ojciec
--> gepatroj - rodzice
sinjoro X (Ikso) - pan X
--> gesinjoroj X - państwo X
Jozefo edzig^is
Józef ożenił się (dosł.: został mężem)
Marta edzinig^is
Marta wyszła za mąż (dosł.: została żoną)
Jozefo kaj Marta geedzig^is
Józef i Marta pobrali się (dosł.: zostali małżonkami)
Rzeczownik mono - pieniądze używany jest tylko w liczbie pojedynczej:
Mi jam ne havas monon (nie: monojn).
Już nie mam pieniędzy.
-----------------------------------------------------------------------
18 (DEK OK)
-----------------------------------------------------------------------
antau^ longe dawno temu
aparato aparat
baki piec
bezoni potrzebować
brakhorlog^o zegarek (na rękę)
dokumento dokument
elporti znosić, wytrzymywać
filo syn
filino córka
frukto owoc
hejmo dom (ognisko domowe)
hejme w domu
hejmen do domu
horlog^o zegar
j^eti rzucać
kasedo kaseta
legi czytać
letero list
malsata głodny
malsati być głodnym
obei być posłusznym, słuchać
obstina uparty
orang^o pomarańcza
pasi mijać
pasigi spędzać (czas)
plumo pióro
pomo jabłko
preni brać, wziąć
principo zasada, reguła
promesi obiecywać
radio radio
sata syty, najedzony
serpento wąż
skribi pisać
suferi cierpieć
s^ang^i zmienić
s^ang^ig^i zmienić się
s^iri drzeć, rwać
terura okropny, straszny
tial dlatego
senigi iun je io - pozbawić kogoś czegoś (senigi = igi sen)
li laboris c^i tie antau^ du jaroj
on pracował tu dwa lata temu (przed dwoma laty)
s^i alvenis antau^ unu horo
przyszła godzinę temu (przed godziną)
antau^ kelkaj minutoj
kilka minut temu
li revenos post du tagoj
on wróci za dwa dni
mi estos kun vi post du minutoj
będę z tobą (przyjdę do ciebie) za dwie minuty
la tempo pasas
czas płynie/mija
mi pasigas la tempon
spędzam czas
mi pasigis unu jaron en Parizo
spędziłem rok w Paryżu
li venis pasintan semajnon
on przyszedł w zeszłym ("miniętym") tygodniu
mi sxangxis la vestojn
przebrałem się
mi s^atus mang^i ion
chciałbym coś zjeść
s^i bezonis scii
musiała (potrzebowała) wiedzieć
-----------------------------------------------------------------------
19 (DEK NAU^)
-----------------------------------------------------------------------
Wszystki słowa z lekcji 19 pojawiły się już wcześniej.
-----------------------------------------------------------------------
20 (DUDEK)
-----------------------------------------------------------------------
amatoro amator
au^skulti słuchać
bonvena mile widziany
celo cel
c^iu każdy
c^iuj wszyscy, wszystkie
digna godny
diversa rozmaity, różny
dubi wątpić
emo skłonność, zamiłowanie, chęć
esplori badać
esploro badanie
kisi całować
kondic^o warunek
malkovri odkryć
necesa potrzebny
nigra czarny
onklo wujek
onklino ciotka
prezenti przedstawiać, prezentować
salti skakać, podskakiwać
savi ratować, ocalić
seruro zamek (do drzwi)
ses sześć
strec^i napinać, naprężać
sub pod
teni trzymać
sin teni zachowywać się, trzymać się
sinteno postawa, stosunek
traduki tłumaczyć
trans po drugiej stronie, za, poza
verda zielony
viziti odwiedzać
-ANTO KTOŚ, KTO COŚ ROBI
legi - czytać
--> leganto - czytelnik
au^skulti - słuchać
--> au^skultanto - słuchacz
-INTO KTOŚ, KTO COŚ (Z)ROBIŁ
kapti - łapać
--> kaptinto - ktoś, kto kogoś złapał, porwał; porywacz
morti - umierać
--> mortinto - zmarły, nieboszczyk
-----------------------------------------------------------------------
21 (DUDEK UNU)
-----------------------------------------------------------------------
adiau^ żegnaj(cie)
alpreni przybierać, przyjmować
botelo butelka
Budho Budda
detalo szczegół
elito elita
enamig^i al zakochać się w (en + am + ig^i)
filozofio filozofia
foto fotografia, zdjęcie
harmonio harmonia
indiki wskazywać, określać
islamo islam
jen... jen... to... to..., raz... raz...
judo Żyd
katoliko katolik
kolbaso kiełbasa
kopio kopia
lakto mleko
lando kraj, państwo
libro książka
membro członek
morala moralny
naski rodzić
naskig^i urodzić się
ortodoksa prawosławny
persekuti prześladować
popolo lud
protestanto protestant
religio religia
sindonema wierny, oddany (ema doni sin)
societo stowarzyszenie, towarzystwo
s^tato państwo, stan
trezoro skarb
valori być wartym, mieć wartość
valoro wartość
-----------------------------------------------------------------------
22 (DUDEK DU)
-----------------------------------------------------------------------
aresti aresztować
aviadi lecieć samolotem
aviadilo samolot
bando banda, gang, zgraja
bileto bilet
danci tańczyć
difini określać, definiować
familio rodzina
firma trwały, stały, mocny
flughaveno lotnisko
gardostari stać na straży, stać na warcie
haveno port
hodiau^ dzisiaj
insulo wyspa
kaverno jaskinia
konstante stale, ciągle
kosti kosztować
lui wynająć
maro morze
morgau^ jutro
multekosta drogi
pagi płacić
parto część
prepari przygotować
regiono region
rimedo środek, narzędzie, sposób
signalo sygnał
supre na górze
de supre z góry
malsupre na dole
supren na górę
malsupren na dół
s^ipo statek
temperaturo temperatura
tendo namiot
tero ziemia
vetero pogoda
vojag^i podróżować
-ECA ZWIĄZANY Z, PODOBNY DO, MAJĄCY CECHY CZEGOŚ
infano - dziecko
--> infaneca - dziecinny
sola - sam
--> soleca - osamotniony
rug^a - czerwony
--> rug^eca - czerwonawy
-----------------------------------------------------------------------
23 (DUDEK TRI)
-----------------------------------------------------------------------
angla angielski
desegni rysować
desegno rysunek
ilo narzędzie
kavo zagłębienie, jama, dół
kies czyj
kofro kufer
kontrau^ przeciw, przeciwko
korko korek
literaturo literatura
protekti chronić, osłaniać
signo znak
telefono telefon
tiri ciągnąć
Kies libro tio estas?
Czyja to jest książka?
la knabo, kies patron vi vidis
chłopiec, którego ojca widziałeś
la knabo, kiun vi vidas
chłopiec, którego widziałeś
substancoj, kies celo estis...
substancje, których celem było...
-----------------------------------------------------------------------
24 (DUDEK KVAR)
-----------------------------------------------------------------------
apliki stosować, aplikować
biblioteko biblioteka
c^esi przestać
defendi bronić
fundo dno, spód
g^enerala general
g^isfunde dogłębnie
hazarde przypadkowo
hazardo przypadek, traf
hospitalo szpital
influo wpływ
injekti wstrzykiwać
institucio instytucja
justa sprawiedliwy
kirurgio chirurgia
koncerna ten, o którym mowa, ten konkretny, dany
konsisti (el) składać się (z)
konstati stwierdzić, ustalić, zorientować się
materio materia
metodo metoda
monato miesiąc
muzeo muzeum
narkoanalizo narkoanaliza
operacio operacja
pag^o strona (np. w zeszycie)
praktiko praktyka
privata prywatny
proksimume w przybliżeniu, około
renkonti spotkać
renkontig^i spotkać się
respekti szanować, poważać, darzyć szacunkiem
sankta święty
solena uroczysty
spirito duch
studi studiować
Vatikano Watykan
-----------------------------------------------------------------------
25 (DUDEK KVIN)
-----------------------------------------------------------------------
Dio Bóg
estimi szanować, poważać
farti czuć się, miewać się
insisti nalegać
inviti zapraszać
kadro rama
kolego kolega
komenti komentować
kurso kurs
organizi organizować
paperujo teczka
pluraj wiele, sporo, niejeden
rifuzi odmawiać
stato stan
teksto tekst
Kiel vi fartas? - Jak się masz?
en la kadro de = kadre de - w ramach