| Kiel facile mezuri stelan magnitudon? |
|
Ankoraŭ du jarmiloj antaŭe Hipparchus proponis disdividi stelojn
laŭ ilia brileco, mezurante ĝin per magnitudo . Tiu metodo mezuri
la brilecon per ĝia magnitudo estas tre efektiva kaj oni daŭre uzas tiun
mezurunuon ĝis nun. Do, memoru, ke magnitudo reprezentas stelan blilecon,
sed ne ĝian grandecon!
Meze de la XIX jarcento scienca fotometrio estis aplikata al astronomio. Evidentiĝis , ke tradicia klasifikado de steloj laŭ iliaj magnitudoj baziĝas sur fiziologia leĝo de Weber-Fecher, kiu diras "se iu maltrankviliga faktoro ŝanĝiĝas geometriprogrese, tiam percepto de tiu faktoro ŝanĝas aritmetikprogrese". En nia kazo la maltrankviliga faktoro estas stela magnitudo. Definu brilecojn de la steloj, kiuj diversas unu de la alia ĝuste je unu magnitudo, kiel
kiel Em kaj Em+1, tiam
t.e. rilato inter ili estas iu konstanto. Esploro de malnovaj katalogoj montris, ke ĉe ĉiu observano tiu rilato egalas
al 2.5 ( pli ĝuste oni prenas tiun koeficienton kiel 2.512 ). Se m1 kaj
m2 - magnitudoj de du stelobjektoj kaj E1, E2
iliaj brilecoj ( ankaŭ E1 > E2 kaj m1 < m2 ).
Sekve aŭ prenante logaritmon , ni ricevos Kiel eblas nudokule mezuri la magnitudon?
Nudokule eblas sufiĉe ĝuste defini la stelan magnitudon. Ekzemple, vi devas defini magnitudon
de la stelo v. Por fari tion, unue, elektu en proksimeco de tiu stelo du aliajn ( a kaj b ).
Unu el tiuj steloj devas esti pli brila ol la dua. Krome, magnitudaj de tiuj steloj devas esti jam konataj al vi.
Nune, penu disdividi diferencon en la brileco inter steloj a kaj b je 10 egalaj intervaloj. Kio
restis, nur definu al kiu el tiuj intervaloj apartenas esplorata stelo v.
La priskribita metodo estas tre simpla kaj vaste uzata de amatoraj astronomoj, precipe dum nudokulaj observadoj de variaj steloj. Se vi fotas stelojn por poste pli ĝuste defini ĝian magnitudon, notu, ke magnitudo determinita pere de foto ne egalas al tiu de nudokule determinita. Pri tio ni parolos aliartikole. Lerni kiel mezuri magnitudon tre helpos al vi dum partoprenoj en niaj projektoj. Tial trovu vespere
iun malluman lokon kaj faru kelkajn mezurojn. Poste komparu kun katalogoj. Plurfoje ripetu tion. Post
iom da tempo vi povas sufiĉe rapide determini la necesan stelan magnitudon.
|